Millî Eğitim Bakanlığı, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. sınavlarından itibaren Bakanlığa bağlı resmî ve özel okullarda yürütülen okul geneli ortak yazılı sınavların Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) üzerinden hazırlanıp uygulanacağını duyurdu.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hayata geçirilen OYSS ile; okul geneli ölçme ve değerlendirme uygulamalarının daha nitelikli, geçerli ve güvenilir bir yapıya kavuşturulması, öğrenme çıktılarıyla uyumlu beceri temelli açık uçlu maddelerin kullanımının yaygınlaştırılması, ölçme ve değerlendirme uygulamalarında eşit standartlar oluşturularak okullar arasındaki uygulama birliğinin güçlendirilmesi ve öğrenme çıktısını esas alan kanıta dayalı geri bildirim mekanizmalarının kurulması hedefleniyor.
İşte yayımlanan Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu’nun en can alıcı maddeleri:
1. Ortak Yazılı Sınav Sistemi Uygulama Alanı (Sınıf ve Dersler)
2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavlarında uygulanmaya başlanacak Ortak Yazılı Sınav Sistemi toplamda 16 branşta uygulanacaktır:
- Ortaokullarda (5, 6 ve 7. Sınıflar): Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce derslerinde uygulanacaktır.
- Liselerde (9, 10 ve 11. Sınıflar): Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ve İngilizce derslerinde uygulanacaktır.
- İstisna: 7 ve 11. sınıf İngilizce derslerinde Ortak Yazılı Sınav Sistemi uygulaması yapılmayacaktır.
2. Sınav Uygulanmayacak Okullar ve Özel Durumlar
Bakanlığa bağlı resmî ve özel okulların yanı sıra Bakanlığa bağlı yurt dışında eğitim öğretime devam eden okullarda da Ortak Yazılı Sınav Sistemi uygulanacaktır. Kılavuzda yer alan istisnalar ve özel hükümler şunlardır:
- Yabancı ve Azınlık Okulları: Yabancı okullar ve azınlık okulları ile yabancı dille öğretim yapan okullar, öğretim dili Türkçe olan derslerden sınavlara katılacaktır.
- Sınava Katılmayacak Okullar: Milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri ve mesleki eğitim merkezleri ile özel eğitim meslek okulu ve özel eğitim uygulama okulu (I, II ve III. kademe) ve bu okulların programlarının uygulandığı özel eğitim sınıfları sınavlara katılmayacaktır.
- BEP, Az Gören ve Evde/Hastanede Eğitim Alan Öğrenciler: Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla öğrenimlerine devam eden öğrencilere yönelik ölçme ve değerlendirmede bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) esas alınacaktır. BEP kapsamındaki öğrencilerin sınav sorularının hazırlanması ve değerlendirilmesi branş/alan öğretmenleri tarafından yapılacaktır. Az gören öğrenciler ile evde veya hastanede eğitim hizmetlerinden yararlanan öğrencilere yönelik gerekli sınav tedbir hizmetlerinin alınmasını okul müdürlükleri sağlayacaktır.
3. Sınav Kâğıdının Oluşturulması
Okul geneli ortak yazılı sınavlar ile ilgili iş ve işlemlerin yürütüldüğü eba.gov.tr adresindeki OYSS, 26 Ekim 2026 Pazartesi günü kullanıma açılacaktır. Eğitim kurumu sınıf/alan zümre başkanı eba.gov.tr adresine MEBBİS kullanıcı adı ve parola ile giriş yapacaktır (Bakanlığa bağlı özel öğretim kurumlarında eba.gov.tr adresine erişim, okul müdürlüklerine tanımlı kurumsal hesap üzerinden MEBBİS kullanıcı adı ve parola ile yapılacaktır).
Sınav kâğıdının oluşturulma aşamaları şunlardır:
- Sınav Kâğıdını Oluşturma Yetkisi: Soruların seçimi ve sınav kâğıdının oluşturulması ilgili dersin eğitim kurumu alan zümre başkanı tarafından OYSS üzerinden gerçekleştirilecektir. Okul müdürlükleri, eğitim kurumu sınıf/alan zümre başkanı bilgilerini MEBBİS’e işleyecektir.
- Senaryo Seçimi: Eğitim kurumu sınıf/alan zümre öğretmenleri, Genel Müdürlük tarafından yayımlanan konu soru dağılım tablolarından kendi okullarına uygun olan senaryoyu seçerek öğrencilere duyuracaktır. Eğitim kurumu alan zümre başkanları, Genel Müdürlük tarafından yayımlanmış konu soru dağılım tablolarından hareketle okul idaresi tarafından sene başında öğrencilere duyurulan senaryoyu sistem üzerinden seçecektir. Kayıt işleminden sonra senaryo, soru kaynağı ve güçlük seviyeleri değiştirilemez.
- Soruların Güçlük Düzeyleri: Sınavlarda; tercih edilen senaryoda yer alan öğrenme çıktılarına ilişkin soruların güçlük düzeyleri (kolay, orta, zor) öğretmenler tarafından belirlenecektir. Sistem, ölçme ve değerlendirme ilkeleri doğrultusunda sınav kâğıdının farklı güçlük düzeyindeki sorulardan oluşacak şekilde tasarlanmıştır.
- 2 Açık Uçlu Sorunun Sisteme Girilmesi: Eğitim kurumu alan zümre öğretmenleri, seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için komisyonca hazırladıkları iki adet açık uçlu soru ve puanlama anahtarını kayıt altına alacak, zümre dosyasında muhafaza edecek ve sınavlar öncesinde OYSS’ye girecektir. Soru ve cevap girildikten sonra; sorunun herhangi bir basılı/dijital kaynaktan, internet sitesinden veya yapay zekâ uygulamasından kopyalanmadığına, soruların zümre komisyonunca hazırlandığına ve MEB dışında kullanılmayacağına dair taahhüt metni onaylanarak soru kaydedilecektir.
- Soru Havuzunun Açılması ve Onay: Sistem soru havuzundan kullanılacak sorular, sınavdan 1 gün önce öğretmenlerin kullanımına açılacaktır. Öğretmenler; soruların ve puanlama anahtarının bilimsel doğruluğunu kontrol ederek sistem üzerinden onaylayacaktır.
- Soru Değiştirme Yetkisi: Eğitim kurumu alan zümresi, soru havuzundan çekilen soruları gerekçelendirerek en fazla iki defa soru değiştirme yetkisine sahip olacaktır.
- Soruların Puan Değeri: Soruların puan değeri, eğitim kurumu alan zümrelerince soruların ilgili olduğu öğrenme çıktısı, kapsamı ve güçlük düzeyi göz önünde bulundurularak sınavın toplam puanı 100 olacak şekilde belirlenecektir.
- Sınav Kâğıdının Tasarımı ve Basımı: Eğitim kurumu alan zümresi tarafından sınıf seviyesi ve öğretim programı içeriği doğrultusunda sistem üzerinden sınav kâğıdının tasarımında düzenlemeler yapılabilecektir. Sınav evrakı taslak halindeyken soruların sırası sürükle-bırak yöntemiyle değiştirilebilir, cevap satır sayıları güncellenebilir ve cevap zeminleri (çizgili, çizgisiz ya da kareli) sınav kâğıdı 4 sayfayı geçmeyecek şekilde ayarlanabilir (ihtiyaç duyulması hâlinde öğrencilere ilave kâğıt verilebilecektir). Sınav kâğıdı ve puanlama anahtarı OYSS üzerinden oluşturulduktan sonra gizlilik ve güvenlik ilkesine uygun şekilde sınav kâğıtlarının basımı ve çoğaltılması gerçekleştirilecektir.
4. Sınavların Uygulanması, Değerlendirilmesi ve Mazeret Sınavları
- Sınavın Uygulanması: Sınavlar, sınavın yapılacağı ders saatinde o sınıfta dersi olan öğretmen tarafından yapılacaktır. İkili öğretim yapan okullarda sabahçı ve öğlenci gruplarda aynı sınıf düzeyinde yapılacak sınavlarda aynı konu soru dağılım tablosu kullanılarak oluşturulan farklı sorular kullanılacaktır.
- Değerlendirmeyi Yapacak Öğretmen/Zümreler: Sınavların değerlendirilmesi okul müdürlüklerince alınan karar doğrultusunda yapılacaktır. Bu sınavların değerlendirilmesi ilgili dersin öğretmenleri, eğitim kurumu sınıf/alan zümreleri ya da komşu okul/eğitim kurumu sınıf/alan zümre öğretmenleri tarafından yapılabilir.
- Puanlama: Sınavlar, 100 (yüz) tam puan üzerinden değerlendirilecektir. Sınavlar, uygulandığı dersin 1. dönem 1. yazılı sınavı olarak değerlendirilecek ve o döneme ait ders puanının hesaplanmasında kullanılacaktır.
- Türk Dili ve Edebiyatı ile İngilizce Dersleri: Türk dili ve edebiyatı ve İngilizce derslerinin sınavları yazılı ve uygulamalı olmak üzere iki aşamada yapılacaktır. Bu derslerin yazılı sınavları okul genelinde ortak yapılacak, uygulamalı sınavları ise ders öğretmeni tarafından dinleme ve konuşma becerilerini ölçecek şekilde yapılacaktır. Bu sınavlar ayrı ayrı puanlanacak ve e-Okul sistemine ayrı ayrı girilecektir.
- Mazeret Sınavları ve Katılım Durumu: Sınavlara katılmayan öğrencilerden geçerli mazereti bulunanlar mazeret sınavlarına alınacaktır. Mazeret sınavları, okul müdürlüklerinin planlaması doğrultusunda eğitim kurumu alan zümreleri tarafından hazırlanacak sorularla gerçekleştirilecektir. Geçerli mazeretleri olmadan sınavlara ve mazeret sınavlarına katılmayan öğrenciler ile kopya çekenlerin durumları puanla değerlendirilmeyecek; bu sınavlara katılmayan öğrencilerin puan hanesine “G”, kopya çeken öğrencilerin puan hanesine “K” yazılacak ve bu haneler de ortalamaya dâhil edilecektir.
- Soru Bazlı e-Okul Girişi ve Analiz: Öğrencilerin sınav puanları, öğretmenler tarafından soru bazlı olarak ve soru sırasına göre e-Okul sistemine girilecektir. Ortak Yazılı Sınav Sisteminde soru bazında kaydedilen sonuçlar; öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analizler yapılmasını sağlayacaktır.
- Toplu Liste ve Karşılaştırma Yasağı: Sınav sonuçlarını içeren toplu öğrenci listeleri yayımlanmayacak; okullar ve sınıflar arası karşılaştırmalı veri çıkarılmayacaktır.
- Gizlilik ve Denetim: Sınav sorularının görüntülerinin alınmaması, kopyalanmaması, çoğaltılmaması, herhangi bir yerde paylaşılmaması ve soruların gizliliğinin korunması hususlarında ilgililerce gerekli tedbirler alınacak; sınavın gizliliğine aykırı hareket edecekler hakkında ilgili mevzuat çerçevesinde adli ve idari işlem yürütülecektir. Ölçme Değerlendirme Merkezi Müdürlükleri; eğitim kurumu sınıf/alan zümre öğretmenlerinin kendi hazırladıkları soruları OYSS’ye giriş yapıp yapmadıklarını ve eğitim kurumu sınıf/alan zümre başkanlarının sınav tarihinden 1 gün önce OYSS’ye girerek sınav kâğıdı oluşturup oluşturmadıklarını sistem üzerinden takip edecektir.