Üniversite kabullerinde ve geleceğin mesleklerinde tek bir disipline odaklanmak yerine farklı bilim dallarını bir araya getirebilen disiplinlerarası (interdisciplinary) düşünme becerisi her geçen gün daha fazla önem kazanıyor. Özellikle insan zihninin nasıl çalıştığını yapay zeka, nörobilim ve felsefe ekseninde inceleyen Bilişsel Bilimler (Cognitive Science), bugün dünyanın önde gelen üniversitelerinde en çok tercih edilen alanlardan biri haline geldi.
Lise yıllarında bu alanlara ilgi duyan ve akademik portfolyosunu uluslararası bir başarıyla güçlendirmek isteyen öğrenciler için öne çıkan yeni ve kapsamlı bir yarışma bulunuyor: INCO (The International Cognition Olympiad).
Peki, INCO tam olarak nedir, Türk öğrenciler katılabilir mi, sınav formatı nasıldır ve sınava nasıl hazırlanılır? Resmi web sitesindeki güncel bilgiler ışığında tüm detayları derledim.
Rekabetin yüksek olduğu yurtdışı üniversite başvurularında fark yaratacak doğru adımları bugünden atmak ve size özel bir yol haritası çizmek için bireysel danışmanlık almak isterseniz ykirmanbilgi@gmail.com adresinden bana ulaşabilirsiniz.
Bu konuda daha fazla içeriğe kolaylıkla ulaşabilmek için siteme abone olabilir,
Instagram hesabımı https://www.instagram.com/yesimkirman/?hl=tr ,
You Tube Kanalımı https://www.youtube.com/channel/UCH8-PNDcIAlBL52n6pVSXdA takip edebilirsiniz.
INCO (International Cognition Olympiad) Nedir?
INCO, lise öğrencileri için bilişsel bilimler ve beyin bilimleri alanında düzenlenen uluslararası ve kapsamlı bir akademik olimpiyattır. Temel misyonu bilişsel bilimleri dünya genelindeki lise öğrencileri için erişilebilir kılmak olan bu yarışma, öğrencileri tek bir dersin sınırları içinde kalmak yerine 6 farklı disiplini sentezleyerek düşünmeye teşvik eder:
-
Nörobilim (Neuroscience)
-
Psikoloji (Psychology)
-
Dilbilim (Linguistics)
-
Zihin Felsefesi (Philosophy)
-
Antropoloji (Anthropology)
-
Yapay Zeka (Artificial Intelligence)
Sınavda yer alan sorular; akademik doğruluğu ve kaliteyi en üst düzeyde tutmak adına tıp doktorları (M.D.), doktoralı araştırmacılar (PhD) ve üniversite profesörlerinin katkılarıyla hazırlanmaktadır.
Kimler Katılabilir? Katılım Şartları Nelerdir?
Yarışmanın katılım koşulları oldukça kapsayıcıdır:
-
Yaş Kriteri: Sınav gününde 13 ile 18 yaş aralığında olan tüm lise öğrencileri yarışmaya katılabilir.
-
Ülke Kriteri: Yarışma, ülke sınırlaması olmaksızın dünyadaki tüm ülkelerden öğrencilere açıktır. Resmi verilere göre şimdiye kadar 15’ten fazla ülkeden 250’nin üzerinde öğrencinin katıldığı olimpiyatta, katılımcı ülkeler arasında Türkiye de yer almaktadır.
-
Öğrenci Profili: Farklı akademik altyapılardan gelen, motivasyonu yüksek ve nörobilim, psikoloji, dilbilim, felsefe, antropoloji veya yapay zeka gibi alanlara ilgi duyan tüm lise öğrencileri için uygundur.
Sınav Formatı ve Soru Dağılımı Nasıldır?
INCO sınavı tamamen çevrimiçi (online) ve gözetimli (proctored) olarak gerçekleştirilir. Farklı ülkelerden katılan öğrencilerin saat dilimi farklarından etkilenmemesi ve sınava en uygun saatte girebilmesi için esnek sınav zaman aralıkları (competition windows) sunulmaktadır.
Toplam 50 sorudan oluşan sınav iki temel bölüme ayrılır.
1. Bölüm: Çoktan Seçmeli Sorular (45 Soru – MCQ)
Bilişsel bilimlerin temel kavramlarını ölçen bu bölümdeki soruların alanlara göre dağılımı şu şekildedir:
-
Bilişsel Bilim Temelleri ve Entegrasyon: 10 Soru
-
Psikoloji ve Bilişsel Psikoloji: 8 Soru
-
Nörobilim: 7 Soru
-
Zihin Felsefesi ve Akıl Yürütme: 6 Soru
-
Yapay Zeka ve Hesaplamalı Modeller: 6 Soru
-
Dilbilim: 5 Soru
-
Antropoloji ve Evrimsel Perspektif: 3 Soru
2. Bölüm: Açık Uçlu Sorular (5 Soru – Free-Response)
Bu bölüm, öğrencilerin ezber bilgisini değil, farklı disiplinleri birleştirerek analitik düşünme becerilerini ölçer. Her bir açık uçlu soru 10 puan üzerinden aşağıdaki rubriğe göre değerlendirilir:
-
Kavramsal Doğruluk (Conceptual Accuracy): 2 Puan
-
Birden Fazla Disiplinin Kullanımı (Use of Multiple Disciplines): 3 Puan
-
Yaklaşımlar Arası Entegrasyon (Integration Across Approaches): 3 Puan
-
Açıklık ve Tutarlılık (Clarity and Coherence): 1 Puan
-
Eleştirel Değerlendirme ve Sınırlılıklar (Critical Evaluation / Limits): 1 Puan
Sınav Müfredatı ve Önerilen Kaynak Kitap
INCO, sınava hazırlanmak isteyen öğrenciler için çok net bir çalışma haritası sunuyor. Yarışmanın resmi referans kitabı, Jay Friedenberg ve Gordon Silverman tarafından kaleme alınan “Cognitive Science: An Introduction to the Study of Mind” adlı eserdir.
Resmi müfredatta yer alan konu başlıkları ve referans kitaptaki bölüm karşılıkları şunlardır:
-
Bilişsel Bilim Temelleri (Bölüm 1 ve 13): Bilişin tanımı, dijital ve analog temsiller, analiz düzeyleri (hesaplamalı, algoritmik, uygulamalı) ve bilimsel açıklamanın sınırları.
-
Nörobilim Perspektifi (Bölüm 6): Beyin-davranış ilişkisi, nöronlar, sinapslar, nöroplastisite, beyin lezyonları ve görüntüleme teknikleri (EEG, ERP, PET, MRI).
-
Psikoloji ve Bilişsel Psikoloji (Bölüm 3, 4 ve 5): Deneysel tasarım, dikkat modelleri, çalışma belleği ve uzun süreli bellek, öğrenme, koşullanma, karar verme önyargıları ve gelişimsel/sosyal biliş.
-
Zihin Felsefesi (Bölüm 2): Zihin-beden problemi, işlevselcilik (functionalism) ve düalizm, zihinsel temsil, bilinç ve geçerli argüman yapıları.
-
Yapay Zeka ve Hesaplamalı Modeller (Bölüm 7, 10 ve 11): Zihin modeli olarak makineler, sınıflandırma ve tahmin, yapay sinir ağları, pekiştirmeli öğrenme (reinforcement learning), genelleme ve aşırı öğrenme (overfitting).
-
Dilbilim (Bölüm 9): Bilişsel bir sistem olarak dil, sesbilim (fonoloji), biçimbilim (morfoloji), sözdizimi (sentaks), anlambilim (semantik), dil edinimi ve dil-düşünce ilişkisi.
-
Antropoloji ve Evrimsel Perspektif (Bölüm 8 ve 13): Bilişte kültürel çeşitlilik, sosyal öğrenme, evrimsel kısıtlamalar ve dil-kültür etkileşimi.
Ödüller, Dereceler ve Liderlik Fırsatları
INCO, öğrencilere hem akademik tanınırlık hem de liderlik açısından önemli kazanımlar sunar:
-
Madalya ve Nakit Ödüller: Toplam 225$ nakit ödül havuzunda; Birinciye (Altın Madalya) 100$, İkinciye (Gümüş Madalya) 75$, Üçüncüye (Bronz Madalya) 50$ ödül ve sertifika verilir.
-
Yüzdelik Dilim Onur Ödülleri: Sınavda tüm katılımcılar arasında ilk %5‘lik dilime giren öğrenciler “Distinguished Scholars” (Seçkin Akademisyen Adayı), ilk %10‘luk dilime girenler ise “Honor Roll” (Onur Listesi) unvanı ve başarı belgesi almaya hak kazanır.
-
Bölge Öğrenci Elçisi (Regional Student Ambassador) Programı: Bilişsel bilimlere tutku duyan lise öğrencileri, INCO’nun resmi öğrenci elçisi olmak için başvuruda bulunabilir ve kendi liselerinde resmi bir INCO Kulübü kurabilirler. Bu girişim, özellikle yurt dışı üniversite başvurularında (liderlik ve topluluk oluşturma kriterleri açısından) çok değerli bir hikaye yaratma fırsatıdır.
Neden Katılmalısınız?
Özellikle AP Psychology, AP Biology, AP Computer Science veya IB Psychology, IB Biology ve TOK (Bilgi Kuramı) derslerini alan öğrenciler, okulda edindikleri akademik altyapıyı bu sınavla uluslararası bir dereceye dönüştürebilirler. Ayrıca üniversitede Psikoloji, Nörobilim, Yapay Zeka Mühendisliği, Bilgisayar Bilimleri, Felsefe veya Bilişsel Bilimler okumayı hedefleyen gençler için başvuru dosyalarında (Common App, UCAS vb.) akademik derinliklerini kanıtlayacakları güçlü bir referanstır.
Başvuru Takvimi ve Resmi Bağlantılar
Yarışmanın Kış 2026 (Winter INCO 2026) dönemi kayıtları şu an devam etmektedir:
-
Sınav Tarihi: 7 Kasım 2026
-
Sınav Formatı: Çevrimiçi (Online)
-
Resmi Web Sitesi: https://cogoly.com
-
Müfredat ve Örnek Konular: https://cogoly.com/try-it
-
Kayıt Sayfası: https://cogoly.com/register
-
İletişim E-posta Adresi: info@cogoly.com
